Art. 455 Pzp: kiedy można zmienić umowę w sprawie zamówienia publicznego

Stan prawny i aktualizacja: 2026-10-10

Krótka odpowiedź

Umowę w sprawie zamówienia publicznego można zmienić bez nowego postępowania tylko w przypadkach z art. 455 Pzp: gdy zmianę przewidziano w dokumentach zamówienia w postaci jasnych klauzul, przy zastąpieniu wykonawcy w określonych sytuacjach, przy niezbędnych zamówieniach dodatkowych, przy okolicznościach, których zamawiający nie mógł przewidzieć (wzrost ceny do 50%), albo gdy zmiana jest mała (poniżej progów unijnych i do 10% wartości umowy, 15% przy robotach budowlanych) i nie zmienia ogólnego charakteru umowy. Zmiana dokonana z naruszeniem tych zasad jest nieważna.

Informacja ogólna według stanu prawnego na 2026-10-10, nie porada prawna.

Przypadki z art. 455 ust. 1

  • pkt 1: zmiana przewidziana w ogłoszeniu lub dokumentach zamówienia w postaci jasnych, precyzyjnych i jednoznacznych postanowień umownych (klauzul przeglądowych), które określają rodzaj i zakres zmian oraz warunki ich wprowadzenia i nie zmieniają ogólnego charakteru umowy;
  • pkt 2: zastąpienie dotychczasowego wykonawcy nowym w sytuacjach wskazanych w przepisie (m.in. przewidzianych w umowie, przy sukcesji wskutek przekształceń albo gdy zamawiający przejmuje zobowiązania wykonawcy wobec podwykonawców);
  • pkt 3: dodatkowe dostawy, usługi lub roboty budowlane od dotychczasowego wykonawcy, które stały się niezbędne, gdy zmiana wykonawcy nie może zostać dokonana z przyczyn ekonomicznych lub technicznych i powodowałaby istotną niedogodność lub zwiększenie kosztów, a wzrost ceny nie przekracza 50% wartości pierwotnej umowy;
  • pkt 4: zmiana konieczna z powodu okoliczności, których zamawiający, działając z należytą starannością, nie mógł przewidzieć, jeżeli nie zmienia ogólnego charakteru umowy, a wzrost ceny nie przekracza 50% wartości pierwotnej umowy.

Zmiany „bagatelne” z art. 455 ust. 2

Niezależnie od powyższych przypadków zmiana jest dopuszczalna, jeżeli łącznie: jej wartość jest niższa od progów unijnych i niższa niż 10% wartości pierwotnej umowy (przy dostawach i usługach) albo 15% (przy robotach budowlanych), a zmiana nie powoduje zmiany ogólnego charakteru umowy.

Istotna zmiana i skutki naruszenia

Art. 454 Pzp zakazuje istotnych zmian umowy, czyli takich, które powodują, że umowa jest istotnie inna od pierwotnej, poza przypadkami z art. 455. Zmiana dokonana z naruszeniem art. 454 i 455 jest nieważna (art. 458). Dlatego przy każdym aneksie warto sprawdzić, który przypadek z art. 455 go uzasadnia i czy zmiana mieści się w limitach.

Jak KROTKA pomaga przy aneksach do umów Pzp

KROTKA zestawia umowę ze wszystkimi aneksami i pokazuje, co dokładnie zmienił każdy z nich: dawne i nowe brzmienie jednostki redakcyjnej, zmienione kwoty i daty oraz datę wejścia w życie, z dosłownym cytatem. Wykrywa też aneks, który zmienia niewłaściwy paragraf, i brakujące numery aneksów. Osobna lista sprawdza obowiązkowe postanowienia umowy z art. 436, 437 i 439 Pzp.

Zobacz, co zmienił każdy aneks do Twojej umowy

Wgraj umowę z aneksami; do 20 stron miesięcznie za darmo.

Najczęstsze pytania

Czy każda zmiana umowy Pzp wymaga nowego postępowania?

Nie. Bez nowego postępowania dopuszczalne są zmiany w przypadkach z art. 455 Pzp; zakazane są istotne zmiany spoza tych przypadków (art. 454).

Ile może wynieść zmiana umowy bez podstawy w klauzuli?

Według art. 455 ust. 2 zmiana jest dopuszczalna, gdy jej wartość jest niższa od progów unijnych i niższa niż 10% wartości pierwotnej umowy (15% przy robotach budowlanych) i nie zmienia ogólnego charakteru umowy.

Co grozi za zmianę umowy z naruszeniem art. 455?

Zmiana dokonana z naruszeniem art. 454 i 455 Pzp jest nieważna (art. 458 Pzp).

Podstawa prawna

Krótki poradnik ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. KROTKA nie świadczy pomocy prawnej.

Inne krótkie poradniki