Art. 455 Pzp: kiedy można zmienić umowę w sprawie zamówienia publicznego
Stan prawny i aktualizacja: 2026-10-10
Krótka odpowiedź
Umowę w sprawie zamówienia publicznego można zmienić bez nowego postępowania tylko w przypadkach z art. 455 Pzp: gdy zmianę przewidziano w dokumentach zamówienia w postaci jasnych klauzul, przy zastąpieniu wykonawcy w określonych sytuacjach, przy niezbędnych zamówieniach dodatkowych, przy okolicznościach, których zamawiający nie mógł przewidzieć (wzrost ceny do 50%), albo gdy zmiana jest mała (poniżej progów unijnych i do 10% wartości umowy, 15% przy robotach budowlanych) i nie zmienia ogólnego charakteru umowy. Zmiana dokonana z naruszeniem tych zasad jest nieważna.Informacja ogólna według stanu prawnego na 2026-10-10, nie porada prawna.
Przypadki z art. 455 ust. 1
- pkt 1: zmiana przewidziana w ogłoszeniu lub dokumentach zamówienia w postaci jasnych, precyzyjnych i jednoznacznych postanowień umownych (klauzul przeglądowych), które określają rodzaj i zakres zmian oraz warunki ich wprowadzenia i nie zmieniają ogólnego charakteru umowy;
- pkt 2: zastąpienie dotychczasowego wykonawcy nowym w sytuacjach wskazanych w przepisie (m.in. przewidzianych w umowie, przy sukcesji wskutek przekształceń albo gdy zamawiający przejmuje zobowiązania wykonawcy wobec podwykonawców);
- pkt 3: dodatkowe dostawy, usługi lub roboty budowlane od dotychczasowego wykonawcy, które stały się niezbędne, gdy zmiana wykonawcy nie może zostać dokonana z przyczyn ekonomicznych lub technicznych i powodowałaby istotną niedogodność lub zwiększenie kosztów, a wzrost ceny nie przekracza 50% wartości pierwotnej umowy;
- pkt 4: zmiana konieczna z powodu okoliczności, których zamawiający, działając z należytą starannością, nie mógł przewidzieć, jeżeli nie zmienia ogólnego charakteru umowy, a wzrost ceny nie przekracza 50% wartości pierwotnej umowy.
Zmiany „bagatelne” z art. 455 ust. 2
Niezależnie od powyższych przypadków zmiana jest dopuszczalna, jeżeli łącznie: jej wartość jest niższa od progów unijnych i niższa niż 10% wartości pierwotnej umowy (przy dostawach i usługach) albo 15% (przy robotach budowlanych), a zmiana nie powoduje zmiany ogólnego charakteru umowy.
Istotna zmiana i skutki naruszenia
Art. 454 Pzp zakazuje istotnych zmian umowy, czyli takich, które powodują, że umowa jest istotnie inna od pierwotnej, poza przypadkami z art. 455. Zmiana dokonana z naruszeniem art. 454 i 455 jest nieważna (art. 458). Dlatego przy każdym aneksie warto sprawdzić, który przypadek z art. 455 go uzasadnia i czy zmiana mieści się w limitach.
Jak KROTKA pomaga przy aneksach do umów Pzp
KROTKA zestawia umowę ze wszystkimi aneksami i pokazuje, co dokładnie zmienił każdy z nich: dawne i nowe brzmienie jednostki redakcyjnej, zmienione kwoty i daty oraz datę wejścia w życie, z dosłownym cytatem. Wykrywa też aneks, który zmienia niewłaściwy paragraf, i brakujące numery aneksów. Osobna lista sprawdza obowiązkowe postanowienia umowy z art. 436, 437 i 439 Pzp.
Wgraj umowę z aneksami; do 20 stron miesięcznie za darmo.
Najczęstsze pytania
Czy każda zmiana umowy Pzp wymaga nowego postępowania?
Nie. Bez nowego postępowania dopuszczalne są zmiany w przypadkach z art. 455 Pzp; zakazane są istotne zmiany spoza tych przypadków (art. 454).
Ile może wynieść zmiana umowy bez podstawy w klauzuli?
Według art. 455 ust. 2 zmiana jest dopuszczalna, gdy jej wartość jest niższa od progów unijnych i niższa niż 10% wartości pierwotnej umowy (15% przy robotach budowlanych) i nie zmienia ogólnego charakteru umowy.
Co grozi za zmianę umowy z naruszeniem art. 455?
Zmiana dokonana z naruszeniem art. 454 i 455 Pzp jest nieważna (art. 458 Pzp).
Podstawa prawna
Krótki poradnik ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. KROTKA nie świadczy pomocy prawnej.
Inne krótkie poradniki
- Rekompensata 40 euro: kiedy przysługuje i czy umowa może ją wyłączyć
- Jak napisać aneks do umowy i co powinien zawierać
- Kiedy aneks do umowy jest nieważny i czy może działać z datą wsteczną
- Aneks do umowy o pracę: zmiana wynagrodzenia
- W jakiej formie zawrzeć umowę powierzenia przetwarzania danych?
- DORA: kogo dotyczy i co musi zawierać umowa z dostawcą usług ICT