KROTKA
enStrona główna

Rekompensata 40 euro: kiedy przysługuje i czy umowa może ją wyłączyć

Stan prawny i aktualizacja: 2026-10-10

Krótka odpowiedź

Rekompensata za koszty odzyskiwania należności przysługuje wierzycielowi w transakcji handlowej z mocy prawa, bez wezwania, gdy tylko nabędzie prawo do odsetek za opóźnienie. Wynosi równowartość 40 euro (świadczenie do 5 000 zł), 70 euro (powyżej 5 000 zł i poniżej 50 000 zł) albo 100 euro (od 50 000 zł). Postanowienie umowy, które ją wyłącza lub ogranicza, jest nieważne i zastępuje je przepis ustawy.

Informacja ogólna według stanu prawnego na 2026-10-10, nie porada prawna.

Kiedy przysługuje rekompensata

Rekompensata wynika z art. 10 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych. Przysługuje od dnia, w którym wierzyciel nabył prawo do odsetek za opóźnienie z art. 7 ust. 1 albo art. 8 ust. 1, czyli gdy spełnił świadczenie, a dłużnik nie zapłacił w terminie. Nie trzeba wzywać dłużnika ani wykazywać poniesionych kosztów.

Ustawa dotyczy transakcji handlowych: umów między przedsiębiorcami oraz między przedsiębiorcami a podmiotami publicznymi, których przedmiotem jest dostawa towaru lub świadczenie usług za wynagrodzeniem. Nie dotyczy umów z konsumentami.

Ile wynosi i jak ją przeliczyć

  • 40 euro, gdy wartość świadczenia pieniężnego nie przekracza 5 000 zł;
  • 70 euro, gdy jest wyższa niż 5 000 zł, ale niższa niż 50 000 zł;
  • 100 euro, gdy wynosi 50 000 zł lub więcej.

Kwotę w euro przelicza się na złote według średniego kursu euro ogłaszanego przez NBP z ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie stało się wymagalne (art. 10 ust. 1a). Rekompensata przysługuje za każdą transakcję handlową; według TSUE (wyrok z 20 października 2022 r., C-585/20) co do zasady za każdą fakturę dokumentującą odrębną transakcję, także gdy dochodzi się ich łącznie. Przy płatności w częściach przysługuje za każdą część niezapłaconą w terminie (art. 10 ust. 3). Wierzyciel może też żądać zwrotu uzasadnionych kosztów odzyskiwania należności w części przewyższającej rekompensatę (art. 10 ust. 2).

Czy umowa może wyłączyć rekompensatę

Nie. Zgodnie z art. 13 ust. 1 postanowienia umowne, które wyłączają lub ograniczają uprawnienia wierzyciela z art. 10, są nieważne, a w ich miejsce stosuje się przepisy ustawy. Dotyczy to zarówno wprost wpisanej rezygnacji z rekompensaty, jak i postanowień, które mają obejść ten przepis.

Ocena, czy dochodzenie rekompensaty przy bardzo krótkim opóźnieniu jest nadużyciem prawa, należy do sądu w konkretnej sprawie; sama umowa nie może jej z góry wyłączyć.

Sprawdź, czy Twoja umowa wyłącza rekompensatę

Lista sprawdza też terminy zapłaty (60/30 dni) i odbioru (30 dni). Kwotę rekompensaty i odsetki policzysz w kalkulatorze: krotka.app/narzedzia/kalkulator-odsetek-w-transakcjach-handlowych.

Najczęstsze pytania

Czy rekompensata 40 euro przysługuje bez wezwania do zapłaty?

Tak. Przysługuje z mocy prawa od dnia nabycia prawa do odsetek za opóźnienie, bez wezwania (art. 10 ust. 1 ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych).

Czy można zrzec się rekompensaty w umowie?

Nie. Postanowienie, które ją wyłącza lub ogranicza, jest nieważne i zastępuje je przepis ustawy (art. 13 ust. 1).

Po jakim kursie przeliczyć 40 euro na złote?

Po średnim kursie euro NBP z ostatniego dnia roboczego miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym świadczenie stało się wymagalne (art. 10 ust. 1a).

Czy rekompensata należy się za każdą fakturę?

Co do zasady tak, jeśli każda faktura dokumentuje odrębną transakcję: według TSUE (C-585/20) rekompensata należy się za każdą transakcję, także gdy dochodzi się ich łącznie. Przy płatności w częściach należy się za każdą część niezapłaconą w terminie (art. 10 ust. 3).

Podstawa prawna

Krótki poradnik ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. KROTKA nie świadczy pomocy prawnej.

Inne krótkie poradniki